تراول کابل و سیم بکسل
تراول کابل آسانسور رابط برقی بین کابین و تابلو فرمان است و سیم بکسل وزن کابین و وزنه تعادل را تحمل می‌کند. اولی مسئول انتقال فرمان‌ها و دومی مسئول ایمنی مکانیکی است. خرابی هر کدام می‌تواند به توقف‌های مکرر یا خطرات جدی منجر شود. در این صفحه با کاربرد، جنس، انواع، برندها، علائم خرابی و اصول تعویض هر دو قطعه آشنا می‌شوید.
اهمیت تراول کابل آسانسور:
فرمان‌ها و درخواست‌هایی که از داخل کابین و طبقات صادر می‌شود از طریق تراول کابل به تابلو فرمان می‌رسد. تابلو فرمان مانند مغز مجموعه عمل می‌کند: درخواست را پردازش می‌کند و دستور لازم را به موتور می‌دهد. به همین دلیل تراول کابل با قطعات اصلی دیگر مثل تابلو فرمان، کابین و موتور ارتباط مستقیم دارد. این قطعه در مرحلهٔ سیم‌کشی و راه‌اندازی، پس از استقرار کابین و در جریان نصب آسانسور نصب می‌شود. یک سر آن به کابین و سر دیگرش به جعبه اتصال میانهٔ چاه وصل می‌شود.
مدارهایی که از تراول کابل عبور می‌کنند:
- فرمان باز و بسته‌شدن درب کابین
- مدار ایمنی و کنتاکت‌های درب
- دکمه‌های کابین و نمایشگر طبقات
- اینترکام و زنگ خطر
- روشنایی و فن کابین
- سیگنال‌های ارتباطی و انکودر (در برخی مدل‌ها)
- کابل کواکسیال دوربین (در مدل‌های مجهز)
تراول کابل از چه متریالی ساخته شده است؟
تراول کابل از چند رشته (۴، ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۰ و ۲۴ رشته) سیم مسی ساخته می‌شود که با عایق PVC یا لاستیک به‌صورت تخت کنار هم قرار می‌گیرند. شکل تخت باعث می‌شود کابل هنگام حرکت کابین پیچ نخورد. تراول کابل‌های تمام‌مس هدایت الکتریکی بهتری دارند. داخل کابل معمولاً رشته‌های تقویتی مثل نخ نایلونی قرار می‌گیرد که استحکام و طول عمر را بالا می‌برد. در تراول کابل بکسل‌دار یک یا چند رشتهٔ فولادی برای تحمل وزن خود کابل تعبیه شده است. جنس کابل باید مرغوب باشد، چون دائماً همراه کابین بالا و پایین می‌رود و خم و صاف می‌شود.
انواع تراول کابل آسانسور:
- بر اساس تعداد رشته: ۱۲، ۱۶، ۲۰ و ۲۴ رشته، متناسب با تجهیزات کابین و نقشهٔ تابلو
- بکسل‌دار: مناسب چاه‌های بلند و افزایش استقامت کابل
- شیلددار یا زوج ضدنویز: برای کاهش نویز در سیگنال‌های ارتباطی
- همراه کواکسیال: برای دوربین مداربسته
- روکش مقاوم در برابر شعله: برای ساختمان‌های پرتردد
برندهای معتبر تراول کابل:
برندهای وارداتی:
تراول کابل‌های وارداتی معمولاً با نام‌های آی‌سی‌سی ایتالیا، دتوایلر سوئیس، دتوایلر چک و... شناخته می‌شوند.
برندهای داخلی:
در داخل کشور هم تولید تراول کابل اقدامات خوبی داشته است. از برندهای معتبر داخلی می‌توان به بهران، گلشنی و آسیا اشاره کرد.
هنگام خرید چه نکاتی را بررسی کنیم؟
- تعداد رشته و سطح مقطع هادی‌ها با نقشهٔ تابلو هماهنگ باشد.
- تاریخ تولید و مشخصات روی کابل چاپ شده باشد.
- برند معتبر و گارانتی یا پشتیبانی داشته باشد.
- طول کابل با ارتفاع چاه متناسب باشد.
علائم خرابی تراول کابل و زمان تعویض:
تراول کابل عمر مفید مشخصی دارد و پس از سال‌ها استفادهٔ زیاد کارایی‌اش کم می‌شود. با دیدن نشانه‌های زیر باید بازدید فنی انجام شود:
- توقف‌های مقطعی و بی‌دلیل آسانسور
- باز یا بسته نشدن درب در برخی طبقات
- اختلال در نمایشگر، اینترکام یا روشنایی کابین
- خطاهای مکرر روی تابلو فرمان
- ترک، برش، خمیدگی یا پیچ‌خوردگی روکش
- برخورد حلقهٔ کابل با کف پیت یا تجهیزات چاه
نکات مهم در تعویض تراول کابل:
- طول کابل دقیق محاسبه شود و حلقهٔ آن در پایین‌ترین توقف به کف پیت یا مانعی نخورد.
- کابل بدون پیچ‌خوردگی و با بست‌های استاندارد در دو سر ثابت شود.
- سیم‌ها قبل از جداکردن شماره‌گذاری و طبق نقشه وصل شوند.
- پس از نصب، مدار ایمنی و درب‌ها کامل تست شوند.
سیم بکسل آسانسور چیست؟
سیم بکسل طناب فولادی چندرشته‌ای است که کابین و وزنه تعادل را روی پولی کشش نگه می‌دارد. حرکت آسانسور با اصطکاک بین سیم‌ها و شیار پولی انجام می‌شود. سیم بکسل آسانسور طبق استانداردهای مخصوص آسانسور ساخته می‌شود و با سیم بکسل جرثقیلی تفاوت دارد.
مشخصات فنی سیم بکسل آسانسور:
- ساختار رایج، ۸ رشته با مغزی الیافی (مانند ۸×۱۹) است.
- قطر بر اساس ظرفیت و وزن کابین انتخاب می‌شود.
- در آسانسورهای کششی، طبق EN 81-20 حداقل دو سیم بکسل مستقل لازم است.
- ضریب اطمینان حداقل ۱۲ (سه سیم و بیشتر) و ۱۶ (دو سیم) است.
- نسبت قطر پولی کشش به قطر سیم بکسل باید حداقل ۴۰ باشد.
علائم فرسودگی سیم بکسل:
- پاره‌شدن رشته‌های ریز در سطح سیم
- کاهش محسوس قطر نسبت به قطر اسمی
- زنگ‌زدگی و گرد قرمز بین رشته‌ها
- خمیدگی، شکستگی یا قفس‌پرنده‌ای‌شدن (Birdcaging)
- اختلاف کشش بین سیم‌ها
- لغزش روی پولی، تراز نشدن کابین، لرزش یا صدای غیرعادی
تصمیم نهایی دربارهٔ تعویض باید با بازرسی کارشناس و طبق معیارهای استاندارد (مانند ISO 4344) گرفته شود. سیم‌های بکسل همیشه به‌صورت کامل و یکجا تعویض می‌شوند، نه تک‌رشته‌ای. بعد از نصب باید کشش همهٔ سیم‌ها یکسان تنظیم شود و پس از چند هفته دوباره بازبینی شود، چون سیم نو کمی کشیده می‌شود.
عوامل کاهش‌دهندهٔ عمر سیم بکسل:
- شیار فرسودهٔ پولی کشش
- روانکاری نادرست یا بیش‌ازحد
- کشش نامتوازن بین سیم‌ها
- تعداد استارت بالا و ترافیک زیاد
- رطوبت و خوردگی
- استفاده از سیم نامرغوب یا غیراستاندارد
تعویض و بازرسی تخصصی در شرق تهران:
شرکت سپهر آسانبر آتیه بازرسی، تأمین و تعویض تراول کابل و سیم بکسل آسانسور را با کارشناسان مجرب انجام می‌دهد. خدمات ما در شرق تهران (مناطق ۴، ۸، ۱۳ و ۱۴) شامل ارزیابی وضعیت قطعات، تعیین زمان تعویض، تأمین قطعهٔ مرغوب و تست کامل بعد از نصب است. برای بازسازی آسانسور یا سرویس دوره‌ای هم می‌توانید با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول:
تراول کابل آسانسور هر چند وقت یک‌بار باید تعویض شود؟
زمان ثابتی ندارد و به کیفیت کابل، تعداد رفت‌وآمد و شرایط نصب بستگی دارد. تعویض باید با بروز خرابی، ترک روکش یا اختلال مکرر و پس از بازدید فنی انجام شود.
تراول کابل بکسل‌دار بهتر است یا معمولی؟
نوع بکسل‌دار وزن خودش را بهتر تحمل می‌کند و برای چاه‌های بلند مناسب‌تر است، اما کیفیت هادی‌ها و روکش هم تعیین‌کننده است. انتخاب باید بر اساس ارتفاع چاه و تعداد رشته‌ها باشد.
کارکدک جای تراول کابل را می‌گیرد؟
خیر. کارکدک تعداد رشتهٔ موردنیاز را کم می‌کند، اما ارتباط برقی بین کابین و تابلو همچنان از طریق تراول کابل برقرار می‌شود.
بازرسی سیم بکسل را می‌شود خودمان انجام دهیم؟
مشاهدهٔ ظاهری ساده برای مدیر ساختمان ممکن است، اما ارزیابی نهایی و تعویض باید توسط شرکت دارای صلاحیت و با ابزار ایمنی انجام شود.
